Baş Ağrısı İçin Hangi Bölüme Gidilir?

Baş ağrısı yaygın görülen hastalıklardan biridir. Öyle ki nöroloji polikliniklerine başvuru nedenleri arasında ilk sırada yer almaktadır. Bu yazı ile olası baş ağrısında hangi doktora gidebileceğinizin cevabını bulabileceksiniz.

Baş ağrısına sebep olan birçok faktör olabilir. Kronik yorgunluk, uykusuzluk, yeterince su içmemek, stresle hepimiz karşı karşıyayız. Dolayısıyla olası bir baş ağrısı her zaman kapımızı çalabilir.

bas-agrisina-ne-iyi-gelir

Baş Ağrısında Ne Zaman ve Hangi Doktora Gidilmeli?

Hepimizin dayanılmaz baş ağrısı yaşadığı zamanlar olmuştur. Baş ağrınızın altında yatan sebep menenjit, felç gibi gibi ciddi problemler olabilir. Bu durumda gecikmeden doktora başvuru yapılmalıdır.

Öncelikle aile hekiminize başvurarak şikayetlerinizi belirtmeli ve imkanlar dahilinde yapılacak tetkikler sonucunda sizleri uygun bölüme yönlendirecektir. Çünkü her baş ağrısında nöroloji bölümüne gitmeniz gerekmemektedir.

Nöroloji, Dahiliye, KBB’ye ( kulak burun boğaz) başvurmalısınız. Bazı durumlarda hastalığın sebeplerine bakıldığında göz doktoruna gitmek de ağrınız için çözüm olabilir. Örneğin bilgisayarla uzun süreli çalışanlarda oluşan baş ağrısı göz kuruluğundan kaynaklanabilir.

Nöroloji; sinir sisteminde yer alan beyin, beyin sapı, omurilik ve sinirlerle ilgilenen bölümdür. Birçok hastalığın tanı ve tedavisi yapılan Nöroloji Bölümüne baş ağrınız için başvuru yapabilirsiniz.

Dahiliye(İç Hastalıkları): Hastaların semptomları ile birlikte yapılacak tetkiklerle birlikte teşhis eden ve ilgili tıbbi birime yönlendirerek tedavisine olanak sağlayan bölümdür. Baş ağrısına sebep olan tansiyon problemlerinde dahiliye bölümüne başvuru yapılması gerekmektedir.

Kulak Burun Boğaz (KBB); baş, boyun, kulak, burun ve boğaz hastalıklarının teşhis ve tedavisinde ilgilenen uzmanlık dalıdır.

Baş Ağrısının Çeşitleri Nedir?

Baş ağrısı neredeyse herkesin yaşamı boyunca birçok kez karşılaştığı sık görülen sağlık problemlerinden biridir. En yaygın olanı ise gerilim tipi baş ağrısıdır. İki ana başlık altında incelenen baş ağrısı primer(birincil) ve sekonder(ikincil) olmak üzere değerlendirilmektedir. (1) (2)

Primer baş ağrıları; genellikle ileri incelemeye ihtiyaç duyulmayan, çoğunlukla tedaviyle kontrol altına alınabilen bir baş ağrısıdır.

  • Migren
  • Gerilim tipi baş ağrısı
  • Küme baş ağrısı
  • Diğer primer baş ağrısı sendromları
    • öksürüğe bağlı baş ağrısı
    • Soğuk uyaranı baş ağrısı
    • Yeni günlük ısrarlı baş ağrısı
    • Dışarıdan uygulanan basınca bağlı baş ağrısı

Sekonder baş ağrısında ise ağrının semptom olarak değerlendirilmesi gerektiği, altta yatan başka bir hastalığın varlığını düşündüren bu nedenle de tanı ve tedaviye başlanılması gereken ağrıdır.

  • İlaçlara bağlı baş ağrıları
  • Enfeksiyona bağlı baş ağrısı (kulak enfeksiyonu, diş problemleri)
  • Santral Sinir Sistemine bağlı baş ağrıları
    • Menenjit
    • Ensefalit (Beyin İltihabı)
  • Tümör
  • Metabolik (Hipoglisemi)

Migren

Günlük yaşamı alt üst eden, tek taraflı yerleşim gösteren, zonklayıcı, başın hareketleri ile artan, dört saatten 72 saate kadar süren baş ağrısı ataklarıdır. Ağrının yanı sıra hassasiyet de çoğalır. Örneğin ışığa, gürültüye veya kokulara karşı hassasiyet artar. Mide bulantısı veya kusma gibi migren atağı öncesi semptomlar gösterir. (4)

Gerilim Tipi Baş ağrısı

Baş ağrısı türlerinde en sık görülen ağrı türü gerilim baş ağrısıdır. Genel olarak hafif ve orta şiddette ağrıya neden olan ve başı genel olarak saran yaygın bir baş ağrısıdır. Ağrı kesicilerle tedavi edilebilen, kusma-bulantı olmayan gerilim tipi baş ağrısının 3 alt tipi vardır. ( az sıklıkta, sık ve kronik)

Küme Tipi Baş Ağrısı

Primer baş ağrıları arasında en şiddetli olanıdır. Ataklar 15 dakika ile 3 saat arasında değişkenlik göstermektedir. Gerilim ve migren baş ağrısına göre daha az görülmektedir. Görülme yaş aralığı ise 20-40 arasıdır. Erkeklerde daha çok görülen bu ağrı tipi genellikle tek taraflı, çok şiddetli bir ağrıdır. Uykudan uyandıracak derecede şiddetli olan bu ağrıya eşlik eden durumlar ise şöyledir; genellikle ağrının görüldüğü tarafta olan konjunktival (göz kapaklarının iç kısmını ve gözün beyaz kısmını kaplayan şeffaf zar) kanlanma, kızarma, göz yaşarması, burun akması, göz kapağı ödemi gibi bulgular görülebilir. (2) (3)

Sinüs Baş Ağrıları

Sinüslerin iltihaplanmasıyla ortaya çıkan baş ağrısıdır. Alın bölgesinde, elmacık kemiklerinde derin ve sürekli kendini hissettiren bir ağrıdır. (5)

Hormonlara Bağlı Baş Ağrıları

Kadınları daha çok ilgilendiren bu ağrı tipi regl dönemleri, hamilelik, menopoz gibi dönemlerde değişen hormon düzeylerinin etkisiyle ortaya çıkan baş ağrısıdır.

İlaç Kullanımına Bağlı Baş Ağrıları

Her şeyin fazlası vücudumuza zarar vermektedir. Aşırı ilaç kullanımı da baş ağrısını tetiklemektedir. İlaçların etkisiyle birlikte etkisini yitiren ağrı, ilacın etkisi geçtiğinde tekrar başlar.

Baş ağrısı nedeniyle düzenli kullanılan ilaçların etkisiyle ortaya çıkan ağrıdır. 3 ay ya da daha uzun süreli ve ayda 10 günden fazla ergotamin, triptan, kombine ilaç kullanımı ile ayda 15 günden fazla kullanılan basit analjezikler kullanımı ile ağrı oluşur. Genellikle hafif, iki taraflı şekilde hissedilen, gün boyu süren bir ağrı türüdür. Tedavisi ise aşırı kullanılan ilacın kullanımı bırakılarak döngü değiştirilebilir.

Gök Gürültüsü Baş Ağrıları

Çok hızlı ortaya çıkan ani ve şiddetli gelişen baş ağrılarıdır. Bu baş ağrısı beyindeki kan damarlarıyla ilgili bir sorunu gösterebilir.

Tansiyona Bağlı Baş Ağrısı

Tansiyon yükselmesi ile baş ağrısı oluşabilir. Kan basıncının yükselme hızı ve miktarı ile ilişkili olan bu ağrı tansiyonun düşmesi ile azalabilir. (6)

Spinal baş ağrısı; anestezi sonucunda oluşan omurilikte sıvı azalması ile meydana gelen baş ağrısıdır. Yine aynı şekilde epidural anestezide de baş ağrısı görülebilir.(7)

Baş Ağrısının Sebepleri Nedir?

Baş ağrısı beyin, kan damarları ve sinirlerle tarif edilebilir. Beyne giden ağrı sinyalleri ile kendini hissettiren bir ağrıdır. Baş ağrısına neden olan birçok faktör bulunur.

  • Hastalık; Enfeksiyonlar (boğaz ve kulak enfeksiyonu), soğuk algınlığı, grip, sinüzit gibi faktörler.
  • Diğer; Depresyon, alkol kullanımı, öğün atlama, uyku düzeni değişiklikleri, çok fazla ilaç kullanımı, güçlü kokular gibi nedenler sayılabilir.
  • Çevresel faktörler; Parlak ışık, aydınlatma, hava değişiklikleri, gürültü
  • Genetik; Baş ağrısında diğer faktör de genetik faktörlerdir. Migren baş ağrısı yaşayan ebeveynler çocuklarında da bu hastalığı görebilir.

Baş Ağrısı Tanısı Nasıl Konulmaktadır?

Tanıda ilk öncelik doktorunuzla baş ağrısı semptomlarınızı anlatarak, gerekli fiziki muayenelerle teşhis konulabilir. Primer baş ağrıları kendileri semptom olarak değerlendirilirken sekonder baş ağrısı genellikle başka bir hastalığın belirtisi olabilir. Bu sebeple ağrının sıklığı, nasıl geldiği, ağrının başın hangi bölgesinde hissedildiği doktor için önemlidir.

Teşhiste BT taraması veya MRI kullanılmaktadır. (8)

Baş Ağrısı Nasıl Geçer?

Baş ağrısı herkesin yaşadığı bir sağlık problemi olup, genellikle endişelenecek bir durum olmamaktadır. Baş ağrısının şiddeti, semptomları doktora gitmenizi gerektirebilir.

Baş ağrınızı tanımak, neden kaynaklandığını bilmek en azından ne yapacağınız konusunda size yol gösterir. Ancak bazı durumlarda acilen doktora görünmeniz gerekmektedir. Örneğin çok şiddetli ve ani gelişen baş ağrısı, kafa travması ya da düşme sonrası baş ağrısı, tedaviye rağmen kötüleşen ağrı doktorunuza görünmenizi gerektirir.

Migren tedavisinde amaç genellikle semptomları hafifletmek, atakları önlemeye yöneliktir. Sessiz, karanlık bir odada dinlenmek, migreni tetikleyen unsurlardan kaçınmak tedaviye yardımcı olabilir.

Gerilim tipi baş ağrılarında tedavi ise reçetesiz satılan ağrı kesici ilaçlarla tedavi edilebilir.

Sekonder tip baş ağrılarında ise baş ağrısının semptom olduğunu unutmamalıyız. Altında yatan sebebin neden kaynaklandığını bilerek ona uygun tedavi yöntemleri uygulanmalıdır.

Evde Baş Ağrısına Ne İyi Gelir?

  • Sıvı tüketimi; suyu az tüketenlerde baş ağrısı görülmektedir. Su içmeye başlandığında baş ağrısı da azalma eğilimi göstermeye başlar.
  • Magnezyum; migren tedavisinde özellikle magnezyumun kullanılması son yıllarda önem kazanmıştır.
  • Yeterince uyku; uyku eksikliği ya da fazlalığı ikisi de baş ağrısına sebebiyet verebilir.
  • Lavanta ve nane yağı kullanın; aromatik yağlarla yapacağınız, topikal( yüzeysel) olarak uygulanacak olan şakaklara yapılacak masajla gerilim tipi baş ağrısının semptomlarını azalttığı belirtilmiştir.
  • Soğuk veya sıcak kompres uygulamak; soğuk kompres kullanmak baş ağrısı semptomlarınızı azaltabilir. Migren ağrılarında soğuk kompres tavsiye edilirken, küme tipi ağrılarda sıcak kompres iyi gelebilir.
  • Kafein alabilirsiniz; baş ağrısı için kafein tüketimi diğer tavsiye edilen unsurlardan. Kafein dinç tutmasının yanı sıra baş ağrısı semptomlarını da azaltmaya yardımcı olur.
  • Akupunktur; Geleneksel Çin tıbbi tekniği olan akupunktur baş ağrısı tedavisi için de kullanılabilir.
  • Yoga; biraz rahatlama, biraz esneklik ve ağrılardan kurtulabilirsiniz. (9)

Baş Ağrısı İçin Hangi Dua Okunur?

Tıbbi her şeyi denemenin yanı sıra dualarla da baş ağrısı için rahatlama sağlanabilir. Kronik ağrısı olanların yaşadığı anksiyete ve huzursuzluğu dua etmenin ağrıyı azalttığı belirtilmiştir. Yaşlı kişilerde dua etmenin rahatlattığı ifade edilmektedir. (10)

Manevi reçete ile Peygamber efendimizin (S.A.V) H.Z Ali (r.a)’ya şöyle söylediği aktarılmaktadır;

Başın ağrıyınca, elini başına koy ve Haşr suresinin sonunu- Lev Enzelna’dan itibaren oku buyurmuşlardır. Efendimizin Haşr suresini okuduğu zaman mübarek ellerini başına koyarak; “Ölüm hariç, bu her hastalığa şifadır” buyurmuştur.

HAŞR SURESİ 21-24/ LEV ENZELNA

Bismillahirrahmanirrahim.

Lev enzelnâ hâzel kur’âne alâ cebelil-leraeytehû khâşian(m)-mütesaddian(m)-min haşyetillâh. Ve tilkel emsâlü nadribuhâ linnâsi leallehum yetefekkerûn.

Hüvallâhüllezî lâ ilâhe illâ hû. âlimül ğaybi veş-şehâdeti hüver-Rahmân-ür-Rahîm.

Hüvallâhüllezî lâ ilâhe illâ hû. El Melik’ül Guddûs-üs-Selâmü’l Mü’minül Müheyminül Azîzül Cebbârül Mütekebbir.Sübhânallâhi ammâ yüşrikûn.

Hüvallâhül khâligul bâriül musavviru lehul esmâül hüsnâ. Yüsebbihû lehû mâ fis-semâvâti vel’ard. Ve hüvel Azîzul Hakîm.

Baş ağrısı, ateş ve bunlardan başka ağrılara karşı Peygamber Efendimiz şu duayı tavsiye edermiş;

Bismillahil-kebiri, neuzü Billahil-azimi min şerri ırkın ne’aarin ve min şerri harrin-nari.

Anlamı: Büyük Allah’ın adıyla, zonklayan her damarın şerrinden ve cehennem ateşinin hararetinden, şerrinden yüce Allah’a sığınırız.

Referanslar

1.PEKŞEN, S. Birinci Basamakta Baş Ağrısına Yaklaşım.

2.Albayrak, H. O. (2019). Acı̇l servı̇se başvuran ve prı̇mer baş ağrısı tanısı alan hastalarda ı̇nflamasyonun değerlendı̇rı̇lmesı̇.

3.Uğurel, B., Koçyığıt, F., Öner, H., & Öztürk, V. (2009). Küme Başağrısında Glukokortikoid Tedavi Sırasında Gelişen Santral Seröz Korioretinopati. Journal of Neurological Sciences, 26(1).

4.FADILOĞLU, Ç., ERGİN, K., & ARGON, G. BAŞAĞRISI. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 2(3), 75-82.

5.Ersel, D. A. Ğ., AZAPOĞLU, B., & DENİZ, T. Sinüs Baş Ağrısını Taklit Eden Küme Baş Ağrısı Olgusu. Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 16(1), 40-42.

6.Üçler, S. (2013). İleri Yaş Baş Ağrıları. Okmeydanı Tıp Dergisi, 29, 53-59.

7.Gözümoğulları, H. (2008). Anesteziyoloji anabilim dalında uygulanan spinal anestezi sonrası baş ağrısı ve diğer komplikasyonların değerlendirilmesi.

8.YÜCEL, Y. (2008). Migren baş ağrısında tanı ve tedavi yaklaşımları. Dicle Tıp Dergisi, 35(4), 281-286.

9.ÖZVEREN, Y. D. D. H. (2011). Ağrı kontrolünde farmakolojik olmayan yöntemler. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 18(1), 83-92.

10.Tercan, B. (2015). Hemşirelerin ağrı yönetiminde ilaç dışı yöntemleri bilme ve uygulama durumları (Master’s thesis, Sağlık Bilimleri Enstitüsü).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.